Goede Reactie Is Preventie (GRIP) - app

De GRIP – app

De GRIP op je Lichaam-tool is een digitale biofeedbacktoepassing die cliënten ondersteunt bij het herkennen van fysiologische activatie en het ontwikkelen van vaardigheden voor zelfregulatie. De tool is ontwikkeld binnen de forensische geestelijke gezondheidszorg en wordt ingezet als aanvulling op bestaande behandelprogramma's.

Doel

Oplopende spanning of boosheid signaleren door middel van hartritmevariabiliteit (HRV). Hiermee wordt dit inzichtelijk en uiteindelijk wordt daarmee zelfregulatie bevordert.

Doelgroep

De app is ontwikkeld voor een brede groep cliënten met psychische stoornissen zoals persoonlijkheidsstoornissen, ASS, ADHD, trauma, verslaving en LVB. Wat hen verbindt, zijn kwetsbaarheden zoals gebrekkige impulscontrole, stressgevoeligheid en inadequate coping. Voor deze groep werkt traditionele CGT minder goed.

Randvoorwaarden voor gebruik

Een cliënt heeft een smartphone nodig.  Een abonnement voor gebruik van een behandelaren-dashboard loopt via Moose. Verder zijn er borstbanden nodig die de HRV meten, bijvoorbeeld de Polar. De GRIP-app is kosteloos te downloaden via de App Store. Er is geen voorkennis vereist om de app te kunnen gebruiken. De GRIP-app kan ook zonder ondersteunende face-to-face contacten met de behandelaar worden gebruikt, maar is dan beperkt in functionaliteit. Een cliënt heeft het meeste profijt van de app als de GRIP-app in een blended vorm in de behandeling wordt toegepast en als de cliënt data vanuit de GRIP-app deelt met de behandelaar via het behandelaren dashboard. Het behandelaren dashboard is een web omgeving waar de gegevens van cliënten worden opgeslagen die met de GRIP-app werken. Vanuit het dashboard kan de behandelaar cliënten aanmaken, de GRIP app verbinden met het dashboard en de activiteiten van cliënten op de GRIP app beheren (oefeningen klaarzetten, meldingsdrempels instellen) en monitoren (gebruiksdata inzien). Logdata omvatten per cliënt onder andere de frequentie en duur van stress- of boosheidsevents; acties van de cliënt; effectiviteit van interventies (zoals daling stresswaarde na oefening. Het behandelaren dashboard is een beveiligde online portal waar enkel behandelaren toegang tot hebben. Cliënten maken geen gebruik van het behandelaren dashboard, maar bepalen in de GRIP-app zelf of zij hun gegevens willen delen. Aan het gebruik van het dashboard zijn kosten verbonden.

Type organisaties

De app is breed toepasbaar in het forensische veld

Beschikbare materialen

Om de GRIP-app en het behandelarendashboard te kunnen gebruiken, is geen training vereist. Gebruikers kunnen zelfstandig aan de slag met behulp van de beschikbare handleidingen. De gebruikershandleiding van de GRIP-app versie 1.10 (Van Horn & Hoogsteder, 2017) bevat een beschrijving van de functies van de GRIP-app, inclusief uitleg over meldingen, oefeningen en instellingen. Deze gebruikershandleiding werd in 2024 herzien en uitgebreid op basis van praktijkervaringen met eerdere versies (o.a. versie 1.10 uit 2017). De herziene handleiding is gebruiksvriendelijker, visueel rijker en beter afgestemd op de forensische behandelpraktijk.

Gebruikershandleiding 

Implementatiemonitor

Theoretische en technische handleiding

Toetsing & Certificering

Ervaringen

Onder andere de Waag gebruikt de GRIP-app.

Gebruikers

Gebruikerservaringen met de GRIP-app zijn positief maar er zijn ook verbeteringen nodig. Momenteel wordt de GRIP-app doorontwikkeld met nieuwe functionaliteiten. Er zijn nog geen gebruikerservaringen bekend. Het project richt zich op het verbeteren van de GRIP-app tot de GRIP op je Lichaam-tool. Deze bouwt voort op bewezen elementen en pakt belemmeringen aan. Nieuwe functies zoals een dagboek, stresslokalisatie, positieve feedback, meldingsfilters, en een vernieuwd dashboard versterken gebruik en leereffect. Door samen met cliënten en behandelaren door te ontwikkelen, wordt GRIP versterkt op inhoud, vorm en toepassing (samen met en rondom de patiënt).

Onderstaande informatie is aangeleverd door de Waag zelf.

De GRIP-app werd in twee pilots positief geëvalueerd als laagdrempelige, gepersonaliseerde aanvulling op reguliere CGT - Cliënten ontwikkelen meer bewustwording van stress en boosheid;
- Oefeningen leiden tot vermindering van HRV-gerelateerde stress;
- Cliënten leerden beter anticiperen op risicosituaties en escalaties, met name als zij actief betrokken werden bij de inrichting van hun app (via persoonlijke
oefeningen of time-outs)
- Cliënten de app ook zonder sensor blijven gebruiken om oefeningen toe te passen;
- Behandelaren de app waarderen als een motiverend instrument voor zelfregulatie.
Hoewel de steekproef te klein was voor harde conclusies over de effectiviteit, bevestigt deze studie dat implementatie in de praktijk haalbaar is en perspectief biedt, mits ondersteund door training, co-creatie en integratie in de behandelroutine.

Het doel van het door ZonMW gehonoreerde implementatieproject is om, aan het eind van het project, het gebruik van de GRIP-app structureel en duurzaam te hebben geïmplementeerd in de Waag. Er wordt een GRIP-tool ontwikkeld die ingezet kan worden om een eerste indruk te krijgen van het basisstressniveau van de cliënt en aanvullend kan worden gebruikt bij de reguliere behandeling, waaronder ARopMaat. Deze GRIP-tool heet GRIP op je Lichaam: Biofeedback als houvast bij stress (Korte benaming: GRIP op je Lichaam). Deze tool behoudt het goede van de huidige GRIP-app en diens onderdelen, en wordt uitgebreid met nieuwe functionaliteiten.

Effectiviteitsstudie GRIP - App

Dit project heeft onderzocht of het gebruik van biofeedback met de GRIP-app en een hartslagmeter (Polar H7 borstband) leidt tot een grotere afname van huiselijk geweld, vergeleken met de standaardbehandeling (specifiek de Veiligheidsmodule waarin aandacht is voor zelfcontrole door middel van het nemen van een time-out). De resultaten suggereren dat het gebruik van nieuwe technologieën zoals de GRIP-app in de behandeling voordelen kan bieden, mits optimaal geïmplementeerd met een eenvoudig en goed te integreren protocol, zowel voor de behandeling als voor effectonderzoek.

Meer informatie over de effectiviteitsstudie is te vinden op de website van KFZ.